İnsan hakları, devlet karşısında her insanın sahip olması gereken özelliklerin tümüdür.
İnsan Hakları Evrensel Bildirisi: İlk yazılı metin 1789 Fransız Devrimi ‘nin yarattığı
İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ‘dir. Bu bildiri, evrensel nitelik taşıdığı için ondan sonra
birçok ülke tarafından benimsenerek, başka anayasalara da esas olmuştur. Daha sonra bu
bildiri yetersiz kalmış ve Birleşmiş Milletler örgütünde ele alınarak bir İnsan Hakları
Bildirisi hazırlanıp yayınlanmıştır. (10 Aralık 1948). Türkiye de, 1961 Anayasası’nda bu
hakların tümüne yer verilmiştir. Anayasamızın 14 - 34’üncü maddelerinde Türklerin kişisel
hakları ve özgürlükleri, 35-34’üncü maddelerinde sosyal ve İktisadi hakları gösterilmiş ve
haklar böylece anayasal güvence altına alınmıştır.
Kişinin yasal, maddi, manevi ve kişilik hakları şunlardır;
Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana
sahiptirler, birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar.
Herkes ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya başka bir görüş, ulusal ve sosyal
köken, mülkiyet gibi başka bir ayrım gözetmeksizin bütün hak ve özgürlüklerden
yararlanabilir.
Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır.
Herkesin, her nerede olursa olsun, hukuksal kişiliğinin tanınması hakkı vardır. Yasalar
önünde herkes eşittir.
Kimsenin, özel yaşamına, ailesine, konutuna ya da haberleşmesine keyfi olarak
karışılamaz, şerefine ve adına saldırılamaz.
Herkesin;
* Bir devlet topraklarında serbestçe dolaşma ve oturma hakkı vardır.
* Yetişkin her kadının ve erkeğin istediği kişi ile evlenme ve aile kurma hakkı
vardır.
* Mülkiyet hakkı vardır, kimse keyfi olarak mülkiyetten yoksun bırakılamaz.
* Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü vardır.
* Dernek kurma ve derneğe üye olma, sendika kurma, üye olma (silahsız ve
saldırısız toplanma koşulu ile) hakkı vardır.
* Seçme ve seçilme hakkı vardır. Kamu hizmetlerinden eşit olarak yararlanabilir.
* Çalışma, işini seçme, sosyal güvenlik, eşit iş için eşit ücret hakkı vardır.
* Herkes eğitim hakkına sahiptir, istediği dalda eğitim alabilir.
* Sağlık ve tıbbi bakım hakkına sahiptir
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder